zondag 28 april 2013

De Verwarmingsketel: plaatsen en opstarten



Zoals Silke de laatste keer al vermeldde (wie aandachtig leest tot en met de laatste paragraaf weet dat vast nog wel) heb ik samen met papa Jef de verwarmingsketel en hydraulische groep geinstalleerd. Die komt in keuken te hangen, weggestopt achter een kastdeur.

Pas op, het kan een beetje technisch worden in deze post. Voor wie dat minder interesseert, kijk gerust gewoon naar de fotootjes!

Eerst een woordje uitleg over de ketel en de opstelling. Wij kozen voor een ketel van Bulex, de Thermo Master F25. Dit is een condenserende gaswandketel met doorstromer voor sanitair warm water productie. Omdat we met een combinatie zitten van vloerverwarming en radiatoren, hebben we de ketel aangesloten op 2 aparte verwarmingskringen: een voor de vloerverwarming en een voor de radiatoren. Dit is nodig  omdat vloerverwarming op lage temperaturen werkt (typisch tot maximum 35 - 40 graden) en radiatoren op een hoge temperatuur (eerder 50-60 graden). Hoe hoger de temperatuur van het water, hoe meer warmte de radiator afgeeft in de ruimte. Bij lagere watertemperaturen heb je een grotere radiator nodig om het even warm te krijgen. Omdat op het gelijkvloers de hele vloer 1 grote radiator is (de vloerverwarming dus), is het daar beter een lage watertemperatuur te gebruiken. Bovendien kunnen chape tegels of parket niet tegen hoge temperaturen, anders komen er barsten in de vloer.

Om de ene ketel te laten werken met 2 kringen, hebben we voor een installatie gekozen met een evenwichtsfles en kringverdeler. De evenwichtsfles is een soort reservoir dat er voor zorgt dat de ketel ' hydraulisch losgekoppeld' is van de 2 kringen erna: De ketel pompt warm water in de evenwichtsfles. De 2 kringen, vloerverwarming en radiatoren zijn op de evenwichtsfles aangesloten met de kringverdeler. Zijn zowel de radiatoren als de vloerverwarming niet aan het draaien, dan vloeit het water rechtstreeks weer naar de ketel. Zijn de radiatoren of vloerverwarming wel aan het draaien (een van de twee of allebei), dan gebruiken zij het warme water uit de evenwichtsfles. Het voordeel is dat het met de evenwichtsfles niet uitmaakt of en hoe snel alle pompen draaien of hoeveel radiatoren er open staan. (vandaar de naam 'hydraulisch ontkoppeld') Dit maakt het een pak simpeler voor de regeling om de radiatoren en vloerverwarming en ketel onafhankelijk aan te sturen. Bijkomend voordeel is dat de opstelling redelijk compact kan. Omdat bij ons alles in de keukenkast verstopt wordt, is dat wel een belangrijk pluspunt.
De evenwichtsfles (bovenaan, in zwarte isomo) en de kringverdeler (aluminium) in de toonzaal van Clima. Daaronder links de aansluiting voor de radiatoren en rechts de aansluiting voor de vloerverwarming. De vloerverwarming heeft een Esbe mengraan om de watertemperatuut exact te regelen. Voor de pompen zijn we uiteindelijk voor Wilo pompen gegaan in plaats van die op de foto.
Al ons materiaal komt van Clima Heating in Turnhout, waar zaakvoerder Peter ons uitstekend materiaal, advies en begeleiding heeft bezorgd. Een aanrader!

Zo gauw Dave de gyproc wand daar in de keuken had geplaatst, zijn wij in gang geschoten voor de ketel, zodat we zo snel mogelijk de vloerverwarming kunnen opstarten. Het is belangrijk dat de chape een keer langzaam kan opwarmen vooraleer er gevloerd wordt. Op die manier vermijdt je dat de chape zich 'zet' door de warmte nadat er tegels op liggen. Dit kan namelijk de tegels doen barsten. 

De Bulex ketel komt met een mooie grote poster met daarop op ware grootte alle aansluitingen en bevestigingspunten. Stap 1 is dus: hang de poster op de juiste plaats aan de muur.
Papa Jef hangt het sjabloon op.
 Gelukkig hadden we dat ook op voorhand goed bestudeerd en komen de leidingen op de juiste plaats uit de chape (een voorbereid verbouwer is er 2 waard!). Dat ging dus vlot en al snel zat de ophangbeugel stevig in de muur.


Zo komt alle buizen- en pompwerk onder de ketel te hangen. Alles komt netjes op de juiste plaats uit de vloer.
Aanschouw: de ophangbeugel
 Natuurlijk hebben de ketel en de regeling en de pompen ook elektriciteit nodig. Dus moesten we nog een paar stopcontacten voorzien. De draden zaten al allemaal klaar achter de gyproc wand, dus het was een kwestie van de gaten voor de potjes te boren. Omdat er achter onze gyproc eerst een laag pur isolatie zit en daar achter een laag OSB (om de ketel en keukenkasten stevig aan te bevestigen) was dat wel een beetje een gepruts om de draden weer te voorschijn te toveren. Maar het is uiteindelijk allemaal gelukt.
De gaten in de gyproc zijn al gebeoord, maar dan moet je nog door de OSB geraken!
 De ketel omhoog krijgen is nogal lastig, het is een zwaar geval. Daar hebben we dus helaas geen foto's van, we waren met man en macht de ketel aan het heffen. 

De eerste buizen om aan te sluiten zijn de gasbuis en de buizen voor sanitair warm water. Die komen het dichtst tegen de muur te liggen.
Netjes passen en meten zodat de koperen gasbuis zonder lekjes op de ketel aangesloten kan worden.

Na die buizen hebben we dan de hydraulische groep met evenwichtsfles, kringverdeler en pompen aan de muur gehangen. Eens die op zijn plaats zat, was het tijd om alles er op aan te sluiten. En dat zijn een hoop koppelingen! Ik heb ze niet geteld, maar alles samen was het toch bijna een dag werk om alle aansluitingen te maken. En dan maar hopen dat het allemaal van de eerste keer waterdicht is...


De alupex buizen voor de radiatoren aansluiten aan de pomp
Intermezzo: een sfeerbeeld: een groot tijdelijk  keukeneiland vol rockwool  van gyproc man Dave.
Vader en zoon aanschouwen hun werk. (nuja, ik was eerder aan het proberen om dat doosje vijzen weer deftig dicht te krijgen)
Nadat onderaan alle leidingen vast zitten, schiet er nog 1 grote buis over: de schoorsteen. Dakwerker Guido had de buis door het dak al lang geleden in december gestoken. Nu kunnen we daar eindelijk de ketel aan vast hangen. Natuurlijk weet je op voorhand niet exact hoe hoog de ketel komt te hangen, dus we moesten nog een stukje van de schoorsteen afzagen.
Lastig zagen, zo dicht tegen het plafond, maar al bij al ging dat redelijk vlot.
Omdat de ketel niet recht onder de schoorsteen hangt, is er een klein stukje horizontale buis. Het is belangrijk dat dit een beetje helling heeft, zoals een rioleringsbuis. De ketel heeft namelijk waterdamp in zijn rookgassen, die daar kan condenseren. De buis moet dus helling hebben om dat water langs ketel te laten wegvloeien.
Voila, schoorsteen aangesloten! 
 Daarna (ondertussen zijn we een weekendje verder) is het tijd om de regeling aan te sluiten. Wij hebben een Tempolec SAM 2100 weersafhankelijke regeling. Dit is een hele computer, die met behulp van voelers op de leidingen (1 voor de vloerverwarming, 1 voor de radiatoren), een buitenvoeler en een binnenvoeler alles op de juiste temperatuur moet houden. Een weersafhankelijke regeling betekent dat de regelaar werkt op basis van de buitentemperatuur en niet op basis van de binnentemperatuur. Dit is belangrijk voor de vloerverwarming, omdat de chape zeer langzaam opwarmt en weer afkoelt. Als je dus enkel binnen de temperatuur zou meten en de vloerverwarming pas uitzet als het binnen warm genoeg is, dan blijft de vloer daarna nog 12 uur extra warmte afgeven, waardoor het veel te warm wordt. De weersafhankelijke regeling volgt de buitentemperatuur en laat de vloerverwarming harder werken als het buiten koud is en minder hard als het buiten warm is. De binnenvoeler wordt gebruikt om achteraf nog te na te regelen indien nodig. De regeling aansluiten betekent dus vooral: veel draden aansluiten: de voelers, de sturing voor de pomp, ketel en mengkraan. Gelukkig had Peter van Clima ons een helder schema bezorgd. Had ik al gezegd dat wij zeer tevreden zijn van de service en begeleiding daar in Turnhout?
Het bedradingsschema voor de regeling van de ketel. Duidelijk plannetje van Peter van Clima!

Maar eerst moet er water op de leidingen. Een spannend moment: gaat alles netjes waterdicht zijn? Dat viel toch een beetje tegen, want er waren meerdere plaatsen waar het lekte. De aansluiting van de evenwichtsfles, bijvoorbeeld. En ook aan de mengkraan en pomp. Gelukkig waren dit plaatsen die redelijk gemakkelijk demonteerbaar zijn (om bijvoorbeeld later ooit een pomp te kunnen vervangen). Maar toch, het was een gepruts. Na veel gevloek was uiteindelijk dan alles netjes dicht. Eindelijk ijd voor de draden dan!
De leidingen aan het bestuderen: zijn er nog ergens lekjes? Ja, helaas wel!
 Voeler 1: de buitenvoeler. Daarvoor hadden we lang geleden al draad getrokken naar de voorgevel, hoog en droog tussen de voordeur en de ramen. Even op de ladder klimmen dus om daar de voeler op te hangen en aan te sluiten.


Gelukkig is dat snel gemonteerd, enkele vijsjes en het zit vast.

Zie daar: het magische kleine witte bakje
 En dan de rest van de aansluitingen. Dat is iets simpeler, omdat het allemaal bij de ketel te doen is.
Daar links onder de ketel hangt de spinnekop in het midden van zijn web: de regelaar met draad naar de pompen, de mengkraan en de voelers.
 En dan komt het moment van de waarheid: alles aanzetten. Eerst de regeling, om te kijken of die de pompen en de mengkraan kan aansturen. Hmmm, de pomp van de vloerverwarming weigert dienst. Not good. Alles nog eens goed nakijken en nameten met de multimeter en wat blijkt: de temperatuursbeveiliging voor de vloerverwarming is omgekeerd aangesloten: die zou alles moeten stoppen als het water in de vloer te warm wordt. Nu stopt hij de pomp als het water koud is. Toch maar die 2 draadjes eens wisselen. En dan draait de pomp wel.
Met de handleiding er bij, natuurlijk, zorgen dat we niks belangrijks over het hoofd zien.
En dan volgt de ketel. Die start zonder problemen op en begint het water te verwarmen wanneer de regeling dat vraagt. Alleen is er nog iets raars aan de hand: het water in de vloerverwarming wordt maar niet warm. Weer even alles dubbel checken brengt aan het licht dat er nog 2 draadjes gewisseld zijn: die van de mengkraan. Als de regeling de mengkraan open wil zetten, sluit ze en andersom. Ook dat is snel genoeg gefikst als je weet welke 2 draadjes je moet wisselen. (maar eer het zo ver was, stond ik toch al snel een half uur verbaasd achter mijn oren te krabben)

Maar dan werkt alles. We starten nu de ketel op op een constante temperatuur van 25 graden voor de vloer. Die verhogen we dan langzaam, elke dag een beetje. Momenteel zitten we op het maximum van 40 graden. Zo wordt het een beetje een sauna in huis, maar op die manier kan de chape wennen aan de warmte van de vloerverwarming, voor we de tegels leggen. Morgenochtend gaat de vloerverwarming uit, zodat alles weer kan afkoelen. Woensdag gaan we dan tegelen in de keuken.


All systems happily buzzing away. Habemus verwarmingum!

3 opmerkingen:

  1. je bak er niet veel van een en al fouten , eerlijk ga naar school

    BeantwoordenVerwijderen
  2. @Anoniem15 februari 2015 11:00:

    Misschien kan je ook vertellen wat er fout is, dat we nog iets kunnen leren van uw oneindige wijsheid ...

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Expansievat berekend? Het vat van de ketel is voor een appartement,eentje extra bijplaatsen.
    Vuilfilter is een grove aanzuigfilter voor regenpomp,deze kan je beter vervangen door een echte.(vb Flamcoclean smart met magneet.)
    Beschermingsproduct in het water voor de garantie?(Fernox F1)
    Een weersafhankelijke sturing neem je best van de fabrikant, deze is meestal met een bussysteem en zo kan de ketel moduleren naargelang de warmtevraag.
    Kabelgootje is geen optie?
    Voor de rest goed uw best gedaan.

    BeantwoordenVerwijderen